Fásinna

Fásinna eftir Horacio Castellanos Moya (f. 1957, suðuramerískur) er eftirminnilegt og hárbeitt verk. Hún byggir líklega á sannsögulegum atburðum, þ.e. þjóðarmorði í Guatamala á árunum 1960-1996 þar sem þúsundum  indjána, frumbyggjum landsins, var útrýmt. Væskilslegum, ógeðfelldum og ístöðulausum manni er falið að prófarkalesa hnausþykka skýrslu sem kaþólska kirkjan lét gera um málið (það er eitthvað dularfullt við það) og efnið hefur gríðarleg áhrif á hann, sem vonlegt er. Lýsingar og setningar sem hafðar eru eftir fólki sem lifðu af hörmungarnar enduróma í huga hans og gera hann vitlausan enda þrungnar hrikalegri sorg eftir áföll og ofbeldi. Stíllinn er lotulangur, keyrður út að ystu mörkum og minnir oft á efnistök Dostojevskís þegar örvæntingin tekur öll völd. Þýðing Hermanns er afar þýð en ég þekki þó ekki frumtextann, textinn rennur vel þótt setningar séu óralangar, fleygaðar og flóknar og fari í marga hringi. Verkið snýst um áhrifamátt tungumálsins, kúgun, grimmd og ofbeldi, þöggun og geðveiki. Eflaust hafa óteljandi grimmdarverk verið framin um heim allan og verið þögguð niður meðan við lifum okkar þægilega og verndaða lífi. Fásinna er áleitið verk sem eltir mann uppi og lætur mann síðan ekki í friði.

18. öldin með Pétri Gunnarssyni

Loksins er verið að fjalla um brot úr Íslandssögunni í vönduðum heimildaþáttum í sjónvarpi allra landsmanna. Þættir Péturs Gunnarssonar á rúv um 18. öldina eru stórskemmtilegir, fróðlegir og ljóðrænir en líka beittir. Þetta timabil er svo mergjað og fullt af efni til. Á þessum tíma geysa Móðuharðindin, sjúkdómar, fátækt og neyð hrjá landsmenn auk spillingar og einokunar. Myndefni er af skornum skammti frá þessum tíma en í þáttunum er veruleg hugmyndaauðgi hvað það varðar. Handrit og efnistök eru til fyrirmyndar og mjög skemmtilega staðfært til samtímans. Pétur hikar ekki við að taka upp þráðinn frá hinum frægu sjónvarpsþáttum Baldurs Hermannssonar um Þjóð í hlekkjum hugarfarsins (1993) þar sem kvarnaðist verulega úr hetjulegri ímynd íslenskra stórbænda sem héldu vinnufólki sínu og leiguliðum í ánauð. Pétur dregur ekki fjöður yfir hvernig auðmannablokkir átjándu aldar koma ár sinni fyrir borð og fjallar raunsæislega um spillingu og hagsmunapot embættismanna og landeigenda. Það væri auðvitað snilld að gera þætti um t.d. 16., 17. og 19. öld sem eru líka stórmerkileg tímabil. Pétur er þægilegur sagnamaður eins og við er að búast og ást hans á viðfangsefninu er smitandi. Hann tekur sig einstaklega vel út í flíspeysunni, hvort sem hann er staddur í dimmum torfkofa eða í sölum glæstra halla í Köbenhavn.

Litríkt sumar

Það er allavega sumarlegt að kaupa sér (svartan) bol, varalit og augnskugga. Fékk smá Kringlukast í dag. Varð mér líka úti um gula garðkönnu og stóra alparós á svalirnar sem blómstrar (vonandi) í fjólubláu.

Sumar?

Inga er búin í prófum í MH og komin í sumarfrí fram í ágúst. Það er ótrúlegt að hún skyldi hafa verið á svölunum í sólbaði að lesa undir söguprófið fyrir nokkrum dögum. Þá hélt ég að sumarið væri komið. En síðan þá hefur bæði rignt, blásið og snjóað. Húsbíllinn er kominn í hlaðið svo líkur eru á að sumarið komi brátt fyrir alvöru. 

Roadhouse-rýni

Nýir veitingastaðir hafa sprottið upp eins og gorkúlur um allan bæ á síðustu árum og hamborgarastaðir virðast blómstra sem aldrei fyrr. Roadhouse er á Snorrabraut og sérhæfir sig í hamborgurum að hætti Kanans, amerískum bjór (Flying Road Dog af matseðlli var reyndar ekki til), heimagerðum frönskum og barbekjú- og grillsósum. Staðurinn er stór og hrár og hátt til lofts, sem er smart en verst er að það glymur í öllu, þarna voru nokkrir hávaðasamir og kátir hópar að fá sér hammara og það fór ekki fram hjá neinum hvað þeim fór á milli. Þjónustan var fín, margir þjónar og allir á þönum. Ekkert var gefið upp um hvaða rauðvín væri í boði en glasið kom fljótlega á borðið og bragðaðist ágætlega. Kókið var úr kút en ekki flösku eins og hefði mátt búast við á svona stað. Cadillac hamborgari með gráðosti var með of miklu ostabragði, frábærum rauðlauk og kartöflurnar voru stökkar og góðar. Grillaður lax með kartöflu-”grit” og brimsöltu brokkólí var mjög góður. Ekkert er verið að vesenast með salat með réttunum. Þetta eru alvöru kaloríubombur, ekta almennilegir og metnaðarfullir hamborgarar og grillréttir, sæmilega skikkanlegt verð m.v. gott hráefni (hammari 1890 kr, lax 2390) stuð á staðnum og ég mæli með að tjekka á þessu.

Frænkur

Hafmeyjur á Budduleikum 2012

Um sl. helgi sl. hittumst við 13 frænkur (systkinadætur í móðurætt) í Ytri-Vík við Eyjafjörð og skemmtum okkur saman (myndir hér). Það var frábært í einu orði sagt. Allar svo skemmtilegar og fyndnar og þykir svo vænt hverri um aðra, endurfundir voru hjartnæmir, gullkornin flugu, galdraðar voru fram dýrindis veitingar og stiginn villtur dans fram  undir morgun. Þema helgarinnar var hafið og voru borðskreytingar og búningar í samræmi við það. Þarna voru sjóliðar, síldarstúlkur og snurvoðir á ferli ásamt bláhærðum gyðjum og skeljaskreyttum dísum. Við fórum ma.a. í gönguferð og í parís skv. stífum leikreglum og í heimsókn í Kalda á Árskógsströnd (besti bjór í heimi). Ég er strax farin að hlakka til næsta hittings, mínar elskulegu frænkur.

Óttar og Inga

Svo kurteis og prúð, þessar elskur